Modernizacja parku maszynowego 2027 – od czego zacząć planowanie budżetu?

Już niedlugo, bo 20 stycznia 2027 r., zacznie być stosowane Rozporządzenie (UE) 2023/1230 w sprawie maszyn, które zastąpi dyrektywę 2006/42/WE. Zmiana instrumentu prawnego z dyrektywy na rozporządzenie oznacza bezpośrednie stosowanie przepisów we wszystkich państwach członkowskich – bez krajowej transpozycji i bez okresu „miękkiego lądowania". Dla działów utrzymania ruchu i inwestycji to sygnał, że planowanie CAPEX na lata 2026–2027 powinno ruszyć teraz.

Krok 1. Inwentaryzacja i klasyfikacja maszyn

 Punktem wyjścia jest rejestr aktywów z przypisaniem statusu prawnego każdej maszyny: wprowadzona do obrotu przed 2027 r. (zachowuje ważność deklaracji zgodności z 2006/42/WE), planowana do zakupu po tej dacie, czy też przewidziana do przebudowy. Kluczowe jest tu nowe, skodyfikowane pojęcie 'istotnej modyfikacji' (art. 3 pkt 16) – zmiana niepr Zewidziana przez producenta, wpływająca na zgodność z zasadniczymi wymaganiami w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracy, czyni podmiot modyfikujący 'producentem' nowej maszyny, ze wszystkimi konsekwencjami: ocena ryzyka wg PN-EN ISO 12100, nowa dokumentacja techniczna, deklaracja zgodności UE, oznakowanie CE.

Krok 2. Audyt techniczny – zakres minimalny

– weryfikacja funkcji bezpieczeństwa i ich poziomów zapewnienia (PL wg PN-EN ISO 13849-1 / SIL wg PN-EN 62061), łącznie z walidacją PL osiągniętego, MTTFD, DC i CCF;
– przegląd układów sterowania, blokad ochronnych (PN-EN ISO 14119), odległości bezpieczeństwa (PN-EN ISO 13857) i czasów zatrzymania (PN-EN ISO 13855);
– kontrola procedur LOTO i odłączania energii (PN-EN ISO 14118);
– audyt kompletności dokumentacji: instrukcja oryginalna, schematy, rejestr zmian, wyniki weryfikacji.

Krok 3. Nowe obszary kosztowe wynikające z 2023/1230

1) Cyberbezpieczeństwo funkcji bezpieczeństwa– załącznik III wymaga odporności układów sterowania na przypadkowe i celowe naruszenie (zamierzone uszkodzenie/ingerencję), rejestrowania zdarzeń diagnostycznych i identyfikacji interwencji w oprogramowanie. W praktyce: segmentacja sieci OT wg IEC 62443-3-3, kontrola dostępu do PLC/safety PLC, podpisywanie i wersjonowanie firmware, hardening HMI i zdalnego dostępu serwisowego.

2) Systemy o zachowaniu ewoluującym (AI/uczenie maszynowe) – konieczność zapewnienia przewidywalności działania i utrzymania poziomu bezpieczeństwa po samoadaptacji.

3) Dokumentacja cyfrowa – instrukcja może być dostarczana w formie cyfrowej, ale instrukcje bezpieczeństwa nadal wymagają formy papierowej na żądanie użytkownika; wymagana jest trwałość dostępu przez 10 lat.

4) Załącznik I, część A – maszyny wysokiego ryzyka (m.in. wybrane prasy, zabezpieczenia elektroczułe, logika bezpieczeństwa) wymagają obowiązkowego udziału jednostki notyfikowanej – to realny koszt i, co ważniejsze, **czas** w harmonogramie.

Krok 4. Budżetowanie

Rekomendujemy rozbicie kosztów na: audyt i ocenę ryzyka, retrofit sprzętowy (sterowniki bezpieczeństwa, kurtyny, skanery, sterowniki bezpieczeństwa), prace programistyczne i walidację, dokumentację i tłumaczenia, ewentualną certyfikację przez jednostkę notyfikowaną oraz rezerwę 15–20% na odkrycia audytowe. Warto uwzględnić przestoje produkcyjne – często to największa pozycja kosztowa całego przedsięwzięcia.

W kolejnym wpisie publikujemy  audytową listę kontrolną (ponad 60 punktów) 

oraz wzorcowy harmonogram wdrożenia rozłożony na 18 miesięcy przed terminem granicznym – z kamieniami milowymi dla zakupów, walidacji i odbiorów.

#DyrektywaMaszynowa #Rozporzadzenie20231230 #BezpieczenstwoMaszyn #UtrzymanieRuchu #Retrofit #ISO13849 #IEC62443 #Automatech

AUTOMATECH Sp. z o.o.
siedziba firmy i sklep:
05-816 Opacz–Kolonia, ul. Ewy 2
tel.: (22) 753 24 80 fax: (22) 753 24 90
e-mail: biuro.warszawa@automatech.pl
www.automatech.pl
Dodał: AUTOMATECH Sp. z o.o.