Regeneracja czynników chłodniczych – dlaczego warto powierzyć ją specjalistom?

Odzyskany z instalacji czynnik trzeba zagospodarować, a pierwszy wybór brzmi: regeneracja czynnika chłodniczego czy utylizacja. Regeneracja to oczyszczenie czynnika do parametrów określonych normą, po którym wraca on do obiegu, dlatego warto powierzyć ją podmiotowi z laboratorium i procedurą kontroli jakości. Fundacja PROZON zajmuje się tym od 1995 roku i jest liderem regeneracji i zagospodarowania czynników chłodniczych w Polsce. W artykule wyjaśniamy różnicę między regeneracją a utylizacją, opisujemy korzyści środowiskowe i ekonomiczne, kontrolę jakości oraz ponowne wykorzystanie czynnika.

Czym jest regeneracja czynnika chłodniczego i czym różni się od utylizacji?

Regeneracja czynnika chłodniczego to oczyszczenie odzyskanego czynnika chłodniczego do parametrów określonych normą, po którym można go używać jak produkt pierwotny. Utylizacja kończy się natomiast zniszczeniem czynnika. Oba procesy poprzedza odzysk, czyli zebranie czynnika z instalacji do butli, ale tylko regeneracja przywraca mu wartość użytkową. Przepisy F-gazowe, w tym unijne rozporządzenie F-gazowe (Rozporządzenie UE 2024/573), wymagają odpowiedniego zagospodarowania odzyskanego czynnika, a regeneracja jest jedną z form takiego postępowania.

Sposób postępowania z odzyskanym czynnikiem zależy przede wszystkim od jego stanu i możliwości dalszego wykorzystania. Różnice między poszczególnymi procesami wyglądają następująco:

Tylko regeneracja daje czynnik spełniający parametry normy, a utylizacja pozostaje rozwiązaniem dla czynników, których nie da się technicznie oczyścić.

Jakie korzyści środowiskowe i ekonomiczne daje regeneracja?

Regeneracja ogranicza emisje i zużycie nowych czynników, a jednocześnie pozwala firmom lepiej planować koszty zaopatrzenia. Czynnik wracający do obiegu nie musi być niszczony ani zastępowany nowym produktem, co wpisuje się w gospodarkę obiegu zamkniętego i w cele Protokołu Montrealskiego. Najważniejsze korzyści to:

• mniejsza emisja gazów cieplarnianych, ponieważ czynnik o wysokim GWP (potencjale tworzenia efektu cieplarnianego) trafia do kontrolowanego procesu;
• dostęp do czynnika potrzebnego do serwisowania istniejących instalacji bez sięgania po nowy produkt;
• uporządkowana dokumentacja, bo udokumentowany los odzyskanego czynnika ułatwia ewidencję i kontrole;
• przewidywalność kosztów, ponieważ warunki przekazania czynnika i zakupu zregenerowanego ustala się bezpośrednio z zespołem PROZON.

W praktyce oznacza to, że regeneracja jest korzystna jednocześnie dla klimatu i dla budżetu firmy serwisowej.

Jak wygląda kontrola jakości zregenerowanego czynnika?

Kontrola jakości polega na badaniu laboratoryjnym czystości i składu czynnika, ponieważ sama filtracja nie dowodzi osiągnięcia parametrów normy. W PROZON działa laboratorium analityczne, a od 2022 roku także Laboratorium Wzorcujące z Certyfikatem Akredytacji PCA, które wzorcuje urządzenia pomiarowe [dokładny zakres akredytacji do weryfikacji przez redakcję].

Z perspektywy serwisanta ma to znaczenie praktyczne: czynnik z wilgocią, olejem lub domieszką innego czynnika może pogorszyć pracę instalacji i uszkodzić sprężarkę. Mieszaniny wymagają dodatkowo separacji, a w Centrum 4R, uruchomionym w 2024 roku, działa instalacja do separacji czynników chłodniczych. Regeneracja bez badania końcowego jest więc półśrodkiem.

Jak ponownie wykorzystać zregenerowany czynnik chłodniczy?

Zregenerowany czynnik wraca na rynek jako produkt o potwierdzonych parametrach, a zregenerowane  czynniki chłodnicze można zamówić w ofercie PROZON. Zapytania o dostępność kieruje się do działu sprzedaży: sprzedaz@prozon.org.pl, +48 518 638 586.

Aby czynnik trafił do regeneracji, trzeba go najpierw prawidłowo odzyskać. Pomagają w tym dzierżawa stacji oraz dzierżawa butli do odzysku czynników, dzięki którym serwis nie musi inwestować we własny sprzęt. Po szczycie sezonu serwisowego klimatyzacji butle z odzyskanym czynnikiem gromadzą się w wielu firmach, więc jesień jest dobrym momentem na uporządkowanie ich dalszego losu.

Szczegóły procesu opisuje strona: https://prozon.org.pl/regeneracja-i-zagospodarowanie-czynnika-chlodniczego/, a zamówienia i obsługę klienta online umożliwia platforma myPROZON.

Podsumowanie

Odzyskany czynnik chłodniczy nie zawsze musi zostać przeznaczony do utylizacji. Jeśli jego stan pozwala na regenerację, może zostać oczyszczony, przebadany i przygotowany do ponownego wykorzystania. Powierzenie tego procesu specjalistom pozwala zadbać o kontrolę jakości czynnika oraz jego właściwe zagospodarowanie. PROZON prowadzi regenerację i zagospodarowanie czynników chłodniczych, a także zapewnia zaplecze laboratoryjne niezbędne do oceny ich parametrów. Aby ustalić możliwość i warunki przekazania odzyskanego czynnika, warto skontaktować się z zespołem PROZON.