Sterownik pompy CO: jak działa i który wybrać? Porównanie modeli na sezon grzewczy 2026/27

Ile kosztuje pompa obiegowa, która nie wie, kiedy ma się wyłączyć? Przy poborze 45 W i pracy przez całą dobę to 394 kWh rocznie, czyli około 470 zł przy obecnych stawkach za prąd. Spora część tych godzin przypada na czas, gdy kocioł jest zimny, a pompa przerzuca chłodną wodę po instalacji.

Sterownik pompy CO za niecałe 200 zł rozwiązuje to jednym czujnikiem i jednym przekaźnikiem. Zobacz, jak działa, czym różni się algorytm progowy od różnicowego i które modele dostępne na sezon 2026/27 mają sens w konkretnej instalacji.

Jak działa sterownik pompy CO?

Sterownik pompy CO to termostat z czujnikiem temperatury i przekaźnikiem na wyjściu. W instrukcji Tech ST-21 zasada jest opisana w dwóch zdaniach: pompa zostaje załączona, gdy temperatura na czujniku przekroczy wartość zadaną, a wyłączona, gdy spadnie o wartość histerezy¹. Przy nastawie 60°C i histerezie 3°C pompa rusza przy 60°C i zatrzymuje się przy 57°C¹. Czujnik mocuje się opaską na rurze zasilającej tuż za kotłem, w miejscu, gdzie temperatura rośnie najszybciej po rozpaleniu¹.

Producent zaleca próg załączenia w okolicach 40-45°C, żeby pompa nie rozprowadzała letniej wody po grzejnikach i nie wychładzała kotła na starcie². Dwie funkcje uzupełniające są dziś standardem. Antystop uruchamia pompę poza sezonem na krótko, w ST-21 na około minutę co 10 dni, żeby wirnik nie zakleszczył się po lecie¹. Antyzamrożenie załącza pompę na stałe, gdy czujnik pokaże mniej niż 5°C, co chroni instalację w nieogrzewanym budynku¹.

Progowy czy różnicowy: który algorytm do której instalacji?

Regulator progowy pracuje na jednym czujniku i jednej nastawie. Regulator różnicowy porównuje dwa czujniki, na przykład temperaturę w buforze i na zasilaniu obiegu, i załącza pompę dopiero przy zadanej różnicy, zwykle rzędu 10 K, czyli 10 stopni³. Pierwszy wystarcza w klasycznym układzie kocioł na paliwo stałe plus grzejniki, drugi ma sens tam, gdzie źródło ładuje zbiornik buforowy albo gdzie pracują dwa obiegi o różnych parametrach³.

Nastawa zależy od odbiorników. Dla grzejników portal instalator24.pl podaje próg 45-55°C, dla ogrzewania podłogowego 30-40°C³. Osobnym argumentem jest ochrona kotła węglowego: Euroster w opisie modelu 11 zwraca uwagę, że sterownik wyłącza pompę po wygaśnięciu paleniska, a nastawa powyżej punktu rosy spalin zapobiega poceniu się wymiennika i korozji⁴. Kotły gazowe, olejowe i pompy ciepła mają własną automatykę pompy, więc zewnętrzny sterownik to rozwiązanie przede wszystkim dla kotłów na paliwo stałe, kominków z płaszczem wodnym i układów z buforem.

Ile prądu naprawdę oszczędza sterownik pompy?

Odpowiedź zależy od pompy, którą steruje. Rozporządzenie (WE) 641/2009 w sprawie ekoprojektu wymaga od 1 stycznia 2013 roku wskaźnika efektywności energetycznej EEI nie wyższego niż 0,27 dla pomp bezdławnicowych wolnostojących, a od 1 sierpnia 2015 roku nie wyższego niż 0,23, także dla pomp zintegrowanych z urządzeniami⁵. W praktyce oznacza to pompy elektroniczne: Wilo Yonos PICO 25/1-6 pobiera od 3 do 45 W przy EEI nie wyższym niż 0,20⁶, a Grundfos ALPHA2 25-60 od 3 do 34 W przy EEI 0,17⁷.

Starsze pompy trójbiegowe pobierają 60-100 W bez względu na obciążenie⁸. Przeliczenie na pracę ciągłą daje 88 kWh rocznie dla 10 W, 394 kWh dla 45 W i 876 kWh dla 100 W⁸. Przy łącznej cenie od około 1,19 do 1,32 zł brutto za kilowatogodzinę u największych sprzedawców⁹ stara pompa pracująca non stop kosztuje 1040-1160 zł rocznie, elektroniczna na maksymalnym biegu 470-520 zł, a elektroniczna w trybie proporcjonalnym 105-116 zł.

Sterownik działa na drugi składnik iloczynu, czyli czas. Jeśli w sezonie grzewczym pompa pracuje 8 godzin zamiast 24, zużycie spada o dwie trzecie niezależnie od tego, czy chodzi o 100 W, czy o 10 W. Dla starej pompy to kilkaset złotych rocznie, dla nowej kilkadziesiąt. Dlatego przy pompie sprzed 2013 roku rozsądna kolejność to najpierw jej wymiana, o której Grundfos pisze, że zmniejsza zużycie o 80% i zwraca się po około 4 latach¹⁰, a dopiero potem sterownik. Przy pompie elektronicznej sterownik zarabia głównie na komforcie i ochronie kotła, nie na rachunku.

Jak dobrać sterownik do instalacji?

Pierwszy parametr to obciążalność wyjścia. Tech ST-21 ma przekaźnik 0,5 A¹¹, ST-19 1 A¹², Euroster 11 3 A⁴, Salus PC11 6 A¹³, a Computherm WPR-100GC 10 A¹⁴. Pompa elektroniczna 45 W pobiera około 0,2 A, więc mieści się w każdym z nich, ale stara pompa 100 W przy rozruchu zbliża się do granicy 0,5 A. W takiej instalacji wybór sterownika z wyjściem 1 A lub więcej oszczędza późniejszą wymianę przekaźnika.

Drugi parametr to histereza. Modele z regulacją, jak ST-21 z zakresem 1-10°C¹¹ czy Euroster 11E z zakresem 2-10°C¹⁵, pozwalają ograniczyć liczbę załączeń przy kotle o dużej bezwładności. Sterowniki z histerezą stałą, 2°C w ST-19¹² i Salus PC11¹³ oraz 5°C w Euroster 11⁴, są tańsze i wystarczają w prostych układach. Trzeci parametr to czujnik: Salus PC11 ma przewód o długości 1,2 metra¹³, co wyznacza, jak daleko od kotła może wisieć obudowa. Warto sprawdzić też alarm przegrzania, który w PC11 odzywa się powyżej 90°C¹³, a w KG Elektronik CS-07 przy 90°C¹⁶.

Jeśli inwestor pyta, po co mu dodatkowe urządzenie przy kotle, przystępne wyjaśnienie, jak sterownik pompy CO zachowuje się w typowej instalacji z kotłem na paliwo stałe, publikuje na swoim blogu sklep instalacyjny Hydrotermo. Przydaje się jako materiał do przekazania klientowi przed montażem.

Porównanie sterowników pomp CO na sezon 2026/27

Zestawienie obejmuje modele, dla których producent publikuje komplet parametrów elektrycznych. Ceny podano tylko tam, gdzie producent udostępnia oficjalny cennik.

Do kotła węglowego z jedną pompą i nową pompą elektroniczną wystarczy Euroster 11 albo Tech ST-21. Przy starej pompie o większym poborze bezpieczniejszy jest Salus PC11 lub Computherm z zapasem na wyjściu. Tam, gdzie inwestor chce podglądu temperatury w telefonie, pozostaje KG CS-07 z Wi-Fi. KG Elektronik pisze o oszczędności energii sięgającej 60%¹⁶, ale jak pokazuje rachunek wyżej, ta wartość zależy od pompy i dotychczasowego czasu jej pracy, nie od samego sterownika.

Co sprawdzić przed zamówieniem?

Prąd znamionowy pompy z tabliczki, długość przewodu czujnika i rodzaj kotła decydują więcej niż liczba funkcji w menu. Sterowniki Tech, w tym ST-21, ma w ofercie sklep instalacyjny Hydrotermo, który obok automatyki sprzedaje także grzejniki i podgrzewacze wody, więc parametry całego obiegu można zestawić w jednym miejscu.

Źródła

1. Tech Sterowniki. Instrukcja obsługi ST-21. Tech Sterowniki, 2021. https://www.techsterowniki.pl/!uploads/manuals/093456_09122021_pl_st-21_2019.09.17.pdf
2. Tech Sterowniki. Jak działa sterownik pompy CO? Tech Sterowniki. https://www.techsterowniki.pl/serwis/faq/jak-dziala-sterownik-pompy-co
3. Instalator24. Sterowniki pomp z czujnikiem temperatury. Jak działają? Instalator24, 2025. https://instalator24.pl/pl/blog/sterowniki-pomp-z-czujnikiem-temperatury-jak-dzialaja-1763558625.html
4. Euroster. Euroster 11. Sterownik pompy CO. Euroster. https://euroster.pl/oferta/sterowniki-pomp/sterowniki-pomp-c.o/11.html
5. Komisja Europejska. Rozporządzenie Komisji (WE) nr 641/2009 w sprawie wymogów dotyczących ekoprojektu dla pomp cyrkulacyjnych bezdławnicowych. Dziennik Urzędowy UE, 2009. https://www.inforlex.pl/download/akty_pdf,E0L,2009,191,35.pdf
6. Wilo. Yonos PICO 25/1-6. Dane techniczne. Wilo. https://wilo.com/tw/en/Solutions-Finder/Selection-and-configuration/Heating-replacement-guide/en/wilo/wilo-yonos-pico-2012-2017/yonos-pico-25-1-6-pn-10
7. Grundfos. Karta katalogowa ALPHA2 25-60 180. Grundfos. https://di.adm.agh.edu.pl/public/mendyk/SCK/Projekty%20Wykonawcze/pdf/PW_G/CZ_OPISOWA/Pompy/PO1%20-%2099411175_ALPHA2_25-60_180.pdf
8. Domeko24. Pompa obiegowa. Ile prądu pobiera i jak obniżyć koszty? Domeko24. https://domeko24sklep.pl/pompa-obiegowa-ile-pradu-pobiera-i-jak-obnizyc-koszty
9. Enerad. Ceny prądu 2026. Enerad, 2026. https://enerad.pl/ceny-pradu/
10. Budujemy Dom. Pompa obiegowa. Małe urządzenie, wielkie oszczędności. Budujemy Dom. https://budujemydom.pl/irbj/porady/114668-pompa-obiegowa-male-urzadzenie-wielkie-oszczednosci-wymien-i-plac-mniej
11. Tech Sterowniki. ST-21. Karta produktu. Tech Sterowniki. https://www.techsterowniki.pl/p/st-21
12. Tech Sterowniki. ST-19. Karta produktu. Tech Sterowniki. https://www.techsterowniki.pl/p/st-19
13. Salus Controls. PC11. Quick Guide. Salus Controls. https://saluscontrols.com/wp-content/uploads/resources/PC11/pl/Quick-Guide.pdf
14. Computherm. WPR-100GC. Karta produktu. Computherm. https://computherm.info/hu/mechanikus-es-csotermosztatok/computherm-wpr-100gc
15. Euroster. Euroster 11E. Sterownik pompy CO. Euroster. https://euroster.pl/oferta/sterowniki-pomp/sterowniki-pomp-c.o/11e.html
16. KG Elektronik. CS-07.NEW.WIFI. Karta produktu. KG Elektronik. https://www.kgelektronik.pl/strona/cs-07,42
17. Euroster. Cennik od 1.12.2025. Euroster, 2025. https://euroster.pl/cennik.pdf