Modernizacja układu bezpieczeństwa maszyny - kiedy wymienić przekaźniki, czujniki i sterowniki?

Modernizacja układu bezpieczeństwa maszyny może być potrzebna po rozbudowie linii, zmianie procesu lub wykryciu zużycia elementów ochronnych. Wymiana przekaźników bezpieczeństwa, czujników i sterowników powinna wynikać z oceny ryzyka oraz stanu technicznego instalacji. Sam fakt, że maszyna nadal pracuje, nie potwierdza skuteczności jej zabezpieczeń. Z kolei wiek urządzenia nie oznacza automatycznie konieczności wymiany całego układu.

Kiedy modernizować układ bezpieczeństwa maszyny?

Do ponownej oceny zabezpieczeń powinny skłonić zmiany prędkości, napędu, sposobu podawania materiału lub dostępu do stref niebezpiecznych. Dodanie robota, przenośnika czy nowego stanowiska może zmienić zagrożenia i wymagany sposób zatrzymywania maszyny. Ocenę ryzyka warto więc przeprowadzić przed doborem nowych komponentów.

Sygnałem do kontroli są również powtarzające się błędy diagnostyczne, uszkodzone przewody, zużyte wyłączniki i nieprawidłowe działanie resetu. Najpierw trzeba ustalić źródło problemu: przyczyną może być zarówno uszkodzony element, jak i niewłaściwe zasilanie czy przesunięta osłona.

Nie istnieje jeden termin wymiany wszystkich urządzeń bezpieczeństwa. Należy uwzględnić okres użytkowania określony przez producenta, liczbę cykli przełączeń, obciążenie oraz warunki pracy. Nie warto czekać na awarię, jeśli dokumentacja przewiduje wcześniejszą wymianę.

Wymiana przekaźników bezpieczeństwa - co sprawdzić?

Przekaźnik bezpieczeństwa należy wymienić, gdy diagnostyka potwierdzi jego uszkodzenie, osiągnięto przewidziany limit eksploatacji albo urządzenie nie obsługuje funkcji wymaganych po modernizacji. Przykładem może być potrzeba zastosowania monitorowanego resetu lub innego sposobu nadzorowania obwodów wejściowych.

W ofercie Instom znajdują się moduły bezpieczeństwa Pizzato CS AR, dostępne w wariantach różniących się napięciem zasilania, liczbą styków i sposobem uruchamiania. Dobór konkretnej wersji pozwala dopasować urządzenie do wymaganej funkcji oraz współpracujących elementów.

Zamiennika nie należy wybierać wyłącznie na podstawie napięcia i wyglądu obudowy. Znaczenie mają również typ wejść, obciążalność wyjść, czas reakcji oraz sposób kontroli zewnętrznych styczników. Wymiana modułu nie rozwiąże problemu zużytych elementów wykonawczych, dlatego ocena powinna obejmować cały obwód.

Czujniki bezpieczeństwa. Kiedy potrzebne jest nowe rozwiązanie?

Wymianę czujnika lub wyłącznika warto rozważyć przy uszkodzeniu obudowy, niestabilnym wykrywaniu położenia osłony albo niedostosowaniu urządzenia do wilgoci, pyłu czy środków myjących. Równocześnie trzeba sprawdzić mocowanie, zawiasy i ustawienie aktywatora. Nowy czujnik nie naprawi mechanicznie zużytych drzwi.

Przy modernizacji nadzoru osłon można zastosować bezkontaktowe wyłączniki bezpieczeństwa RFID ReeR R.SAFE. Seria obejmuje różne warianty kodowania, w tym Teach-in i Unique, zapewniające wysoki poziom kodowania. Urządzenia wykorzystują wyjścia bezpieczeństwa OSSD, których zgodność z dalszą częścią układu należy sprawdzić podczas projektowania.

Czujnik położenia nie zastępuje jednak ryglowania osłony. Jeżeli niebezpieczny ruch trwa jeszcze po wydaniu polecenia zatrzymania, ocena ryzyka może wskazać konieczność uniemożliwienia otwarcia drzwi do czasu ustania zagrożenia.

Kiedy zastąpić przekaźniki sterownikiem bezpieczeństwa?

Sterownik bezpieczeństwa warto rozważyć, gdy przybywa osłon, kurtyn, przycisków zatrzymania awaryjnego i zależności między strefami. Rozbudowany układ wielu przekaźników może stać się trudniejszy do diagnozowania oraz modyfikowania.

Przykładem są programowalne sterowniki bezpieczeństwa ReeR MOSAIC. Modułowa konstrukcja pozwala rozbudowywać system, a oprogramowanie Mosaic Safety Designer umożliwia graficzne konfigurowanie logiki. Sterowniki obsługują między innymi kurtyny, wyłączniki osłon i przyciski E-STOP.

W prostym układzie odpowiednio dobrany przekaźnik może nadal być właściwym rozwiązaniem. O wyborze powinny decydować wymagane funkcje, diagnostyka i planowana rozbudowa. Deklarowany poziom PL lub SIL pojedynczego komponentu nie potwierdza automatycznie poziomu bezpieczeństwa całej funkcji.

Modernizacja zabezpieczeń i walidacja

Warto pamiętać, że po wszelkich zmianach trzeba potwierdzić, że układ realizuje wymagane funkcje bezpieczeństwa. Walidacja obejmuje analizę i testy, a jej zakres powinien uwzględniać również wpływ modernizacji na pozostałą część maszyny. Należy sprawdzić między innymi zatrzymanie, reset, reakcję na przewidziane uszkodzenia i ochronę przed nieoczekiwanym uruchomieniem oraz zaktualizować dokumentację.

Planujesz wymianę przekaźników, czujników lub sterownika bezpieczeństwa? Skontaktuj się z INSTOM i przedstaw schemat układu, wymagane funkcje oraz zakres przebudowy. Pozwoli to dobrać komponenty do konkretnej aplikacji i przygotować modernizację na podstawie rzeczywistych potrzeb maszyny.